တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ မွင်ႇမွင်ႇတဵင်း

Dr Mg Mg Thein

ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃႇမတီႇ

တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ မွင်ႇမွင်ႇတဵင်းၼႆႉ မိူဝ်ႈပီႈ 2012 ၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ် ၵႅမ်ၽွင်းလူင် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၵၢၼ်ငိုၼ်းယဝ်ႈ၊ လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းပွင်ၵၢၼ် ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ၸိူဝ်းယေးငိုၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင် တင်း ၾၢႆႇၵၢၼ်ငိုၼ်းၸိူဝ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈယေးငိုၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ယၢမ်ႈဢဝ်ပုၼ်ႈၸွၼ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွမ်ႇမီႇတီႇ ပွင်ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် AFMM တင်း AFDM+3 တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇမႃး မိူဝ်ႈပီႊပူၼ်ႉၼၼ်ႉ။ တီႈပၢင်ၵုမ် AFDM+3 ၸိူဝ်းပွင်ႁဵတ်း တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ၵႃႇၸႃႇသတၼ် တင်း တူဝ်ႊၵျူဝ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ယၢမ်ႈႁဵတ်းၵႅမ်ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ တူဝ်တႅမ်းၶွင် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ငိုၼ်းမႃးယူႇ။

မိူဝ်ႈၽွင်း ဢမ်ႇပႆႇႁပ်ႉဢဝ်တႃၶုၼ် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၵၢၼ်ငိုၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်မေႃသွၼ် တီႈႁွင်ႈၵၢၼ် ၵူတ်းမၢႆၸၼ်ႉၸွမ်တႃၵုင်ႈ လႄႈသင်၊ ပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆႇႁုၼ်ႈမုၼ်း ႁိူၼ်းယေး၊ ၵၢၼ်ႁိူဝ်းလူင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇဢႃႊမၶၢမ်ႇၶွင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၶူးလူင်ႁဝ်းၼႆႉ လႆႈႁပ်ႉၶူး B.A (Law), LL.B., LL.M. Ph.D ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပဵၼ်ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ၾၢႆႇၵူတ်းမၢႆၵေႃႉၼိူင်ႈယူႇ။ ၶဝ်ႈၸႂ် ၾႆႇၵၢၼ်ငိုၼ်းသေ ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း Australian and New Zealand Institute of Finance ၵေႃႉၼိူင်ႈၼၼ်ႉယူႇ။ ယဝ်ႈၵေႃႈ လႆႈၶူးၾၢႆႇပၢႆးၸႂ် (Psychology)။ လႆႈတႅမ်ႈပပ်ႉလိၵ်ႈ ပိုၼ်ဢွၵ်ႇယဝ်ႈ 6 ပပ်ႉသေ တႅမ်ႈလိၵ်ႈပွင်ယဝ်ႈ 350 ႁူဝ်။

လႆႈႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၽူႈၵႂၢၼ်းၵၢၼ် Securities and Exchange Commission (SECM) မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႅၼ်ႇမႃႇ၊ ၽူႈၵႂၢၼ်းၵၢၼ်ႁပ်ႉပၢၵ်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႅၼ်ႇမႃႇ တင်း ၸုမ်းၵႂၢၼ်းၵၢၼ်ၵူႈယိမ်ငိုၼ်း သႅၼ်းလဵၵ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ၼႆႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇလူင်းတိုၼ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႅၼ်ႇမႃႇ၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈၵမ်ၵၢၼ်ၶွမ်ႇမီႇတီႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ Myanmar EITI ပဵၼ်ၼၼ်ႉပဵၼ်တူဝ်၊ ပဵၼ်ၵေႃႉ ၵေႃႇသၢင်ႇၸုမ်းႁူမ်ႈၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸႅင်ႈလႅင်း ပႃးတင်း ဢွင်ႈတီႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၵျွၵ်ႉၽိဝ်ႇတင်း တၢႆႇဝႃႇသေ၊ ၼႂ်းၸုမ်းၽူႈၵမ်ၵၢၼ်ၵေႃႈ ပႃးဝႆႉယူႇ။

ပဵၼ်ၵေႃႉၵေႃႇသၢင်ႈ လွၵ်းၵၢတ်ႇႁပ်ႉပၢၵ်ႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႅၼ်ႇမႃႇ မီးတၢင်းလွတ်ႈလႅဝ်းမႃးသေ၊ ပဵၼ်ၵေႃႉၵေႃသၢင်ႈ လွၵ်းၵၢတ်ႇႁုၼ်ႈယၼ်ႇၵုင်ႇ တီႈၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႅၼ်ႇမႃႇ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းပိူၼ်ႈယဝ်ႈ။